De Emigranten
Dit is het verhaal van enkele mensen uit Ljuder in Småland, Zweden..
..die naar Noord Amerika emigreerden.
In 1844 woonden in Ljuder 1925 mensen.
de bevolking was in 100 jaar verdrievoudigd
Naast 254 boeren met eigen land..
..waren er 39 handwerkslui, 92 landloze boeren en 11 soldaten.
Verder waren er 274 dienstmeiden, 23 werklozen, 104 paupers..
..60 invaliden, 5 achterlijken, 3 idioten, 3 hoeren en 2 dieven.
vier mannen bestuurden het gebied door spirituele of formele autoriteit:
Dominee Brusander, politieman Innegren,..
..edelman Paul Rudeborg,..
..en de kerkoudste en handelaar Per Persson.
Het was er net zo als in alle andere regio's in die tijd.
Iedereen zal buigen voor de wereldlijke overheid..
Want geen overheid is zonder God.
De macht is hen door God gegeven.
Dus hij die tegen de overheid opstaat, staat op tegen Gods wil.
En zij die opstaan worden gestraft.
Want de overheid boezemt de goedwillenden geen angst in..
..alleen hen die kwaad doen.
Dus als gij geen angst wilt hebben voor de overheid, moet gij het goede doen..
..en gij zult door Hem worden beloond.
Want hij is de dienaar van God om uwent wil.
Amen.
Mag ik nog wat haring? -Je moet niet alleen maar haring eten.
Het smaakt wel lekker. -Ja.
Ze is vorige week gezouten.
Hoe lang was u hier boerenknecht, vader? -Ongeveer 12 jaar.
Maar niet alleen maar in Alarum, toch? -Nee, dat klopt.
Je neemt geen koninkrijk over, jongen..
..maar er is twee maal zoveel land als 25 jaar geleden.
Als je boer wilt zijn heb je een vrouw nodig.
Ik denk dat ik wel een goede kan krijgen als ik wil.
Zit niet zo op te scheppen, jongen.
Kristina !
Eet!
Als ik maar een paard had.. maar de boerderij kan die niet voeden.
Vader heeft alle land geploegd maar we worden niet rijker.
Men moet zijn brood eten in het zweet zijns aanschijns.
Heb je geld voor de hypotheek? -Nee, we komen 22 'Riksdaler' te kort.
We kunnen Kristina's oom vragen. -Je kunt het van mij lenen.
Ik zal Robert over de kat vertellen. Die leeft niet lang meer.
Waar lig je aan te denken?
Sneeuw midden in de zomer.. en niet zo weinig ook.
Dat ziet er slecht uit voor de oogst. -Ja, niet best.
Wanneer moeten we zaaien?
Als de oogst dit jaar weer mislukt weet ik het niet meer.
We moeten op God vertrouwen. -Vertrouwen..
Als vertrouwen genoeg is zouden we deze herfst honderden zakken graan oogsten.
We werken keihard om de eindjes aan elkaar te knopen.
Na 4 jaar hebben we nog geen os maar wel 70 riksdaler schuld.
Geef ons goed weer..
..en bewaar de vruchten des lands voor allerlei verderf.
Zegen ons met graan en zaden.
Door de kracht van Jezus Christus, onze heer. Amen.
Karl Oskar, Ik weet niet.. -Wat weet je niet?
Ik denk aan de kinderen. -Ze slapen. Alle drie.
Ik bedoelde aan eten voor de kinderen.
Eten?
Ik bedoel. Als we het niet doen zijn er niet meer monden te voeden.
Niet meer doen, de rest van ons leven?
Moeten we ons tot in lengte van jaren onthouden? Ik zou het niet kunnen.
Niet tot ik zo oud ben dat er mos in mijn oren groeit.
Waarom kun je niet voor je eten en kleren werken. Je bent 15, sterk en gezond.
Je kunt niet langer thuis blijven. -Je had lang geleden al moeten gaan.
Je moet jezelf schamen. Je zuster is al jaren dienstmeid.
Wat is dat voor boek?
Natuurkunde. Ik heb het van de schoolmeester gekregen.
Omdat hij zo goed kon lezen, zei Rinaldo.
Hij zei altijd dat alle mensen de bijbel en natuurkunde moesten lezen.
Hier staat alles in wat je van de wereld moet weten.
Er staan dingen in over je lichaam. En over water. Luister:
''je kunt een stok of een steen in je hand houden,''-
..'' maar water niet.''
''want water is vloeibaar en trekt zich terug.''
''alle vloeibare dingen, zoals water, bier, melk''..
-''kunnen druppelen, en worden vloeibaar genoemd, omdat ze nat zijn.''
Ach, zie die jongen nou, ja! Mijn kleine jongen. .
Ik kon vanmorgen de weg naar Nybacken niet vinden..
Stop!
Je hebt een zwaardere straf verdiend..
..maar deze keer krijg je alleen een klap.
wandluis.
Ik zal je leren op te schieten!
Ga je het Robert ook niet leren, Arvid?
Gaan jij met die vaars naar de dominee om jullie verloving bekend te maken?
''vreemde exotische planten zijn:''
''suikerriet, dat drie el lang wordt en zo dik als een arm''
Lees dat nog eens, over rijst.
''rijst is een graansoort dat in veel warmere landen groeit..
..''maar de gepelde korrels die naar ons land komen, worden rijst genoemd.''
''deze worden met melk gekookt om er goed smakende witte rijstepap van te maken.''
''de beste rijst komt van de overkant van de oceaan, uit Carolina in Noord Amerika''.
Hoe groot is de oceaan?
Het komt allemaal door Gods weer. . -Spot niet, Karl Oskar.
Kun je dit hooi noemen, of is het kattenhaar?
Als je de rest al hebt genomen mag je dit ook nog wel hebben.
Karl Oskar! Je daagt God uit!
God vergeve je voor wat je hebt gedaan. God vergeve je, Karl Oskar.
Wat heb je gevonden?
Gaan wij ook dood? -Ja, waarschijnlijk wel.
Wanneer gaan wij dood, pappa? -Nog lang niet..
Als we niet snel regen krijgen moeten we het zonder melk stellen.
Weet je nog hoeveel mollenbulten er vorig jaar waren.
Hoe kom je daar aan? -Ik heb wat loon in drank laten uitbetalen.
Aaron zegt dat er volgende week huisbezoek komt.
Vorig jaar vroeg de dominee me wie 'Onze heren' zijn. Ik wist het niet.
''onze heren zijn de mensen die, net als onze ouders,''..
..''vaderlijke autoriteit over ons hebben, zoals geestelijken, leraren en huisbazen.''
Weet je hoeveel heren en huisbazen we boven ons hebben in deze wereld?
De eerste is de koning, Oskar de eerste.
De tweede is de landheer. De derde is de belastingontvanger.
De vierde is politiechef Innegren, en de vijfde is zijn vervanger.
De zesde is de dominee, an de zevende Aaron, onze huisbaas.
Jeetje. Wat een boel heren!
Ken je ze nu, als ze je het weer vragen?
De eerste is de koning. . .
Hoe heet hij alweer? -Oskar de eerste.
en dan hebben we. . .
De landheer.
En komt dan de belastingontvanger?
En dan de dominee? -Nee.
De koning, Oskar de eerste, en dan de landheer..
Arvid, ben je wakker !
Ga je midden in de nacht hout hakken? -Moeder sterft vannacht.
Arvid, leg die bijl neer. -Ik ga haar vermoorden!
Ben je gek geworden! -Ik sla haar recht in haar bek !
Arvid, luister naar me . .
Blijf van die bijl af!
Luister naar me! Je maakt jezelf ongelukkig.
Je weet niet wat je doet! -Ik zei, laat die bijl los!
Arvid.. ga mee naar binnen.
Weet je waar ze me van beschuldigen? -Ja.
Die teef heeft alles verzonnen.
Ik heb niets met die vaars gedaan.
Ik geloof je, Arvid. Ik geloof nooit wat ze van je vertellen.
Weet je hoe ze me noemen? -Nee.
De stier van Nybacken.
Vindt je het raar dat geen van de meiden iets met me wil.
Arvid. . . Ik heb een geheim. Ik kan het alleen jou vertellen.
Kan ik je vertrouwen?
Beloof je me dat je het niemand iets verteld.
Ik zwijg. Zelfs als ze mijn hoofd afhakken, houdt ik mijn mond.
Ik ga weglopen. -Weglopen?
In de herfst, als ze het hout naar Karlshamn brengen. Ik neem de boot naar Amerika.
Ga je met me mee, Arvid? -Ja.
Kijk hier eens naar.
'Beschrijving van de Verenigde Staten van Amerika,''..
..''met informatie en advies voor emigranten.''
In Amerika kennen ze geen adel en gewone mensen zoals hier.
..en je kunt zelfs de president met 'jij' aanspraken, als je dat wilt.
De beste rijst komt uit Carolina in Noord Amerika.
En het is verboden gezouten haring te eten.
''In Amerika werkt niemand langer dan 12 uur per dag.''
''veel slaven hebben betere huizen, eten en levensomstandigheden dan boeren in Europa''
'ze houden hun eigen kippen en varkens.
Ze kunnen verbouwen wat ze willen en het overschot verkopen.''
Dan verkoop ik mezelf daar als slaaf. -Dat is verboden voor blanken.
Verboden, maar je zei dat Amerika een vrij land is.
Ja, maar dat is niet toegestaan. Voor blanke mensen.
Ik ga toch mee!
Wat kost de overtocht? -Ongeveer 200 riksdaler.
Verdomme. . . !
200 riksdaler? Dat krijg ik nooit bij elkaar.
Heb je niet genoeg voor de overtocht. -We kunnen ook over de weg gaan!
Nee, dat gaat niet. Niemand kan naar Amerika lopen.
Is er geen weg? -Nee, Amerika is een eiland.
Die verdomde oceaan.
Vorig jaar is de oogst verrot, dit jaar is hij verbrand.
We redden ons hier mee tot kerstmis, denk ik.
Wat moeten we daarna voor brood gebruiken?
Wanneer gaan we dood, mamma? -Dat weet God alleen.
Pappa zei dat iedereen dood gaat.
Een paar druppels. Misschien krijgen we toch nog een bui.
Kiekeboe! -Nee, niet doen!
Er is brand. Er is brand in de schuur!
Je hebt gekregen wat je wilde. Dit is je straf.
We konden niets doen. . Die paar druppels hielpen niets.
Heeft mijn kleine jongen een speelhuis gebouwd.
Wegsluipen van je werk. duivelse luilak!
o mijn god. . . o mijn god !
O mijn god !
Wat is er?
. . .zoek een goede christelijke huisbaas. . .
Robert, wat is er? -Mijn oor doet zo pijn.
Wat moet ik doen?
We moeten wat alcohol op een wollen draadje proberen.
Het gaat eerst erg steken, maar dat gaat snel over.
Zo. . . klaar.
Het hielp een beetje.
Maar het suist nog.
Het klinkt alsof er een hele oceaan in zit.
Kun je het horen? -Nee.
Ben je al zo vroeg thuis?
Karl Oskar?
Wat is er?
Ik heb de ploeg gebroken. Op een grote steen.
De grond hier is vervloekt. -Je hoeft niet te vloeken.
Je kunt de ploeg toch repareren?
Alles gaat kapot, hoe hard ik ook werk.
En we moeten steeds meer monden voeden. -God zal voor ons zorgen.
God gaat de kinderen niet voeden als we hier met onze handen in de schoot zitten.
Is het de verantwoordelijkheid van God om alle kinderen die jij maakt te voeden?
Wat bedoel je daarmee?
Ik bedoel dat je God niet de schuld moet geven dat je vrouw zwanger is.
Mijn liefje. . . Ik heb mijn aandeel daarin nooit ontkend.
Je klaagt dat we steeds meer worden alsof het mijn schuld is!
Ik heb jou nooit de schuld gegeven, Kristina?
Maar jij zegt nooit iets dus wat moet ik er van denken?
Je weet toch dat jou het liever heb dan wat ook in de wereld, Kristina.
Hou je nog zo van me als vroeger? -Natuurlijk. Dat weet je toch.
We moeten toch met elkaar op schieten.
We moeten elkaar helpen. Er is niemand anders die dat doet.
Arm kind, dat hij je zo heeft geslagen!
Kom binnen, Karl Oskar. Kijk hier eens.
Wie heeft dit gedaan? -Het was Aaron.
Ik reed een lading bieten toen de as brak.
Hij sloeg me met een afrasteringspaal. Ik ga niet terug.
Aaron zal hem niet zomaar laten gaan.
Hij heeft hem voor een jaar gehuurd. Hij zal de politie sturen.
Ik ga niet terug. -Hij zou niet moeten, vader.
Niemand in onze familie hoeft in elkaar geslagen te worden.
Zou het niet beter zijn als hij het weer goed maakt met Aaron?
Ik ga met hem praten. Jij blijft hier.
Kom jij in plaats van je broer? Dan krijg ik een betere knecht.
Je moet een andere nemen om in elkaar te slaan.
Dan zal de politie hem hier naar toe slepen Laat me los!
Je kunt hem zelf komen halen. Je bent welkom op Korpamoen.
Ik zoek de jongen Robert Nilsson. - Hij is niet hier.
Als je broer in mijn gebied blijft, pak ik hem.
Ga naar binnen.
. . .moet je alles zelf doen?
Je zei dat je dit op zou knappen Moet ik dat ook doen? Antwoord me!
Houdt je mond! Hou op met zeuren, vrouw.
Je zou me soms kunnen helpen, maar dat doe je nooit.
Ik ben ziek van je. Zwijg, teef! Houdt je mond, trut!
Verdomme vrouw ! verdomme, verdomme!
Satan !
Het is een aardige vent, die Innegren. Ik begrijp wat hij bedoelde.
Ga naar Kristina's ouders in Duvemåla.
Dat is buiten het gebied van Innegren..
Je bent aardig voor me, Karl Oskar.
Nu wil ik je iets anders vragen.
Ja, als ik je dat kan geven. . .
Ik wil mijn deel van de erfenis.
Ik ga naar Noord-Amerika.
Ben je verbaasd, Karl Oskar.
Ik had niet gedacht dat we over hetzelfde denken.
Dit is een tarweveld in Amerika..
''hardwerkende boeren hebben hier goede vooruitzichten ''..
..''in de Verenigde Staten van Amerika.''
Dat is me wat!
We zullen daar vast net zo hard moeten werken als we hier doen.
Maar we kunnen er tenminste beter van worden, dat lukt hier niet.
Kijk naar vader!
En de kinderen. Hoe komt het daar mee.
Johan kan onze boerderij over nemen..
En de anderen? Dienstmeiden, knechten. . .
Zou je verantwoordelijkheid willen nemen ze over de oceaan mee te nemen..
..en hun leven in gevaar brengen?
Als er maar iemand van hier ons was voorgegaan. Maar niemand ging nog.
Dan moet ik de eerste zijn.
En jij neemt de verantwoording? -Iemand moet dat doen.
Ondervraging van de boer Danjel Andreasson.
Geeft u toe, Danjel Andreasson, dat de volgende personen in uw huis verblijven:
De bestrafte soldaat Severius Pihl, de kreupele meid Sissa Svensdotter,..
..de ongetrouwde Ulrika van Vestergöl,..
..haar bastaard dochter Elin, en dat u bijeenkomsten houdt in je huis?
Dat is waar, dominee.
En wat doet u op deze bijeenkomsten? -Ik verkondig het echte woord van God.
De duivel fluistert u antwoorden in het oor.
In de aanwezigheid van deze eerbare en betrouwbare mensen..
..verbied ik u, Danjel Andreasson om te prediken.
U heeft geen macht om mij dat te verbieden.
Erkent u dat mijn macht van God komt? -Nee, dominee.
Weigert u te gehoorzamen aan de wet? -De rechtvaardige heeft geen wet nodig.
Bent u zo hoogmoedig dat u zichzelf rechtvaardig noemt?
Ik ben vervuld van de geest van de Heer en ik volg de bijbel..
..en mijn eigen geweten.
Beschuldigt u mij van het misleiden van zielen zodat ze naar de hel gaan?
Dat is zo. Het is toch waar dat de dominee brandewijn verkoopt?
Dat is mijn wettelijke recht.
Als de mensen de brandewijn van de dominee drinken en de tien geboden overtreden..
..heeft de persoon die de geboden breekt zichzelf dan niet naar de hel verbannen, dominee?
U wordt ondervraagd, niet ik.
Ik verbied u in de aanwezigheid van deze mensen te prediken.
Als u doorgaat met uw onwettelijke praktijken..
..kunt u voor de rechter worden gebracht en veroordeeld worden tot gevangenisstraf.
..en de derde keer uit het land worden verbannen.
Dominee kan me niet verbannen uit het Koninkrijk van God.
Ondanks de waarschuwingen ging Danjel Andreasson door met prediken.
Daarop werd hij door dominee Brusander geëxcommuniceerd.
Danjel werd toegang tot de heilige communie en de kerkgemeenschap ontzegd.
Jesus Christ, wiens lichaam u nu ontvangt..
..bewaard u voor het eeuwige leven.
Jezus Christus, wiens bloed u nu ontvangt.
..bewaard u voor het eeuwige leven.
Jesus Christ, wiens lichaam u nu ontvangt..
..bewaard u voor het eeuwige leven.
Jesus Christ, wiens bloed u nu ontvangt.
..bewaard u . .
Beste Danjel. Doe niet open.
Onze heer, Jezus Christus, is bij ons. We hebben niets te vrezen.
Wie bent u die de nachtelijke rust verstoord?
Ik ben politieman Lönnegren. Doe open !
Wie zoekt de commissaris op dit uur in mijn huis?
U, Danjel Andreasson. Open de deur in de naam van de wet!
Ik gehoorzaam niet aan de wetten van mensen.
Als u niet open doet is het mijn plicht de deur in te trappen. Doe open!
Ik zal de goede commissaris zijn zonden niet laten vergroten..
..met bruut geweld voor het oog van de Heer.
Wat doen deze mensen hier midden in de nacht? -Wij zijn bijeen voor een maaltijd van liefde.
Jullie bezoedelen het heilige sacrament. -Wij genieten van de sacramenten.
U ziet hier dat Danjel Andreasson de heilige communie verleend.
Heeft u de heilige communie verleend? -Niet aan iedereen. U onderbrak mij.
U weet dat ongewijden geen communie geven. - Dat wist ik niet.
Dat heeft de dominee u verteld.
Ik volg de dominee niet. Ik volg de heilige schrift.
Er staat nergens in de bijbel dat de heer Jezus Christus tot priester was gewijd.
Laat u niet in met deze haarklover. -Noteer de namen van iedereen hier.
Ik heb u verboden te preken en toch gaat u er mee door.
Daarom hebben we geen keus dan u te straffen overeenkomstig de wet.
Ik vraag jullie aan je onsterfelijke ziel te denken.
Iedereen die zijn zonden afschudt neem ik op in gemeenschap van de kerk.
Ga weg, dominee! U staat daar zwart en boosaardig als de duivel zelf.
Je geest is niet verbeterd. Toch neem je het bloed van Christus in je onreine mond.
Ik daag je uit, vette dominee! -Beledig je de dominee, Ulrika?!
Ik beledig jou ook, diaken. -Je moet je mond wassen.
Met brandewijn van de dominee, of zijn urine? -Hou je mond, hoer!
Hoer?! Zei je hoer? Een hoer voor jou, Per Persson !
Als ik een hoer ben, dan ben jij een hoerenloper!
Weet je nog toen je bij me kwam met riksdaler in de ene hand en je pik in de andere..
..en wilde dat ik op mijn rug ging liggen? Toen gedroeg je je wel.
Ulrika, Stil nu. -en die hoerenhond dan !
Niemand onthoud hem de communie. Hij is een vriendje van die vette dominee.
twee speklichamen die zich in hun vette vlees wentelen !
Op grond van uw ambt moet u deze samenkomst beëindigen.
Ik verbied u met de communie door te gaan.
Dominee kan de Here Christus niet uit dit huis verbannen.
U denkt dat uw inspiratie van Christus komt maar hij komt van de duivel.
Donder op, verduivelde vette dominee ! Eruit!
Zwijgend moet ik mijn aanklager aanhoren..
..en mijn weg onschuldig gaan..
..en vergeven en vergeten..
..in de veilige wetenschap dat God rechtvaardig zal oordelen.
Rechterlijk uitspraak voorjaarshof 1849. Danjel Andreasson : 200 daalder zilver.
andere deelnemers aan de bijeenkomst: 100 daalder zilver of 28 dagen gevangenis.
Jezus Christus, wiens bloed u zult ontvangen..
..behoudt u voor de eeuwigheid.
Mag ik wat pap? -Nee, nu nog niet.
Je krijgt vanavond als je kleine broertje wordt gedoopt.
Ik wil pap. -Je krijgt niets! Ga naar oma.
Vanavond als we bezoek hebben krijg je pap We dopen onze kleine jongen.
De kinderen zijn terug. -Ik denk dat ze niet veel hebben gevonden.
Anna ! Nee. . . ga weg!
Schaam je !
Zo, ga maar naar buiten! Vooruit!
Jammer dat we ze weg moesten sturen. Konden ze niet thuis blijven?
Is dit alles wat we hebben?
Dat kunnen je niet eten.
Moeder maakt er soep van. -Hier. En nu naar huis.
Hallo, is pappa's kleine hulp daar?
Je hebt het toch niet koud?
Ren maar naar je moeder.
Anna ! Anna !
Anna !
O nee, kind. . .
Het komt wel weer goed. -Kleine Anna.
Laat me je schoonmaken.
Haar maag is helemaal opgezwollen.
Moeten we Berta uit ldemo halen?
Laat me eens naar het kind kijken.
Ja. . . ze is er niet goed aan toe.
De graankorrels in de pap zijn twee keer zo groot opgezwollen.
Ze kunnen haar maag hebben laten scheuren. Dan kan ik niets voor haar doen.
We moeten zien hoe ze morgen is, of het dan beter gaat..
Als dat niet zo is ben ik bang dat God deze kleine meid met hem meeneemt.
Ja, dat denk ik ook.
Maar we moeten geloven dat het goed komt. Niemand weet wat er kan gebeuren.
Je zit hier de hele dag al. Waarom laat je mij de kist niet maken?
Hoor eens. Laat mij hem voor je maken?
Nu ben ik er niet langer op tegen dat we naar Noord Amerika verhuizen.
Blijf met je vuile vingers van de was af!
Laat de was hangen. Maar het niet vuil nu we het net schoon hebben.
Deze kunnen we ook meenemen.
Zo, ja. Laat opa die maar houden.
''op deze wegen kun je met grote snelheid reizen.''
''twee of drie mijl per uur, ja, soms nog sneller.''
''Veel grote wagens zijn aan elkaar gebonden en worden door een stoommachine getrokken.''
''De weg is uitgelegd op sterke dwarsliggers van hout,''..
..''en de metalen balken die de wagons geleiden worden daar aan vastgemaakt.''
''elke wagon is zo comfortabel dat het niet nodig is uit te stappen.''
''deze spoorwegen waar men met hulp van stoom comfortabel kan reizen,''..
..''hebben in Amerika een lengte bereikt van 8000 Engelse mijlen."
Er groeit zoveel gras dat je in twee dagen genoeg wintervoer hebt voor een koe.
Ligt de spoorweg dag en nacht onbewaakt op de grond?
Wordt het ijzer niet gestolen, dan?
Nee, er is zoveel ijzer in Amerika, dat niemand een spoorrail steelt.
En dat geldt ook voor zilver en goud.
In Amerika hangen ze een dief direct op, vaak nog voor hij heeft bekend.
Amerikanen zijn de eerlijkste mensen op aarde.
Zij zullen ook wel een paar klootzakken hebben.
Gaan er meer mensen mee. -Zes.
Het zijn er meer. Je zult meer nakomelingen krijgen dan je denkt.
Je hebt de mening van je kinderen en kleinkinderen niet gevraagd.
Ik zorg goed voor mijn kinderen. -En ik voor de mijne.
Sinds hij zelf zijn broek dicht kan knopen heeft hij ons nooit om raad gevraagd.
En niemand wil ongevraagde raad.
Doet je oor pijn?
Het komt wel goed als we in Amerika zijn.
Ik heb over een man gelezen wiens gezin door een krokodil is opgegeten.
Er waren drie kinderen en hij had net de vrouw ingeslikt.
Maar het hoofd van de vrouw bleef in zijn keel steken zodat hij stikte.
Het was haar manier om wraak te nemen. De grond was doordrenkt met mensenbloed.
Gaan we daar ook naar toe? -Je kent Roberts fantasieën toch?
Het zijn geen fantasieën. Ik heb het gelezen.
Kristina?
Van Karl Oskar
Zou het de commissaris zijn?
Wie is daar? -Broeder Danjel. Mag ik binnen komen?
Mag God vrede brengen in je huis. -Is er thuis iets aan de hand?
Nee, alles goed met vrouw en kinderen.
Wat is er dan aan de hand? -Wat is er?
Ik heb een boodschap voor je, Karl Oskar. -Van wie?
Van God.
De Heer wekte mij en zei:
''Ga naar Karl Oskar, de man van je geliefde nicht.''
Hij sprak tegen mij als tegen Abraham Hij zei:
''Verlaat je moederland, je familie en het huis van je vader,''..
..''en reis naar het land dat ik je zal wijzen.''
''Ga naar Karl Oskar in Korpamoen. Hij zal je helpen.''
Wilt u met ons mee naar Amerika?
We leven in een tijd van vervolging in ons vaderland.
Het is mij verboden mijn God te zoeken. Ik ben uit het rijk verbannen.
Maar de Heer zal een nieuw land voor me openen.
We zullen daar samen heen reizen en niemand hoeft bang te zijn.
Dus jullie gaan met zijn zessen?
Wij zijn met acht, met kinderen en gasten.
Neem je al je gasten mee?
Ulrika en het meisje gaan. Dat heb ik ze beloofd.
Heeft Danjel een knecht nodig? -Ja.
De vorige is weggelopen toen de vervolgingstijd begon.
Ik ken iemand die handig zou zijn in Amerika. Hij heet Arvid.
We zullen het in de hand van de Heer leggen.
Hij al ons leiden met zijn grote macht..
..zodat we de gevaarlijke zee veilig kunnen oversteken.
Je bent een slecht voorbeeld voor mijn andere kerkleden, Karl Oskar Nilsson.
Je staat bekend als een snelle, vlijtige boer.
Je kunt goed voor jezelf zorgen hier.
Ik denk daar anders over, dominee.
Je hebt genoeg te eten. Zolang dat zo is moet je tevreden zijn.
Heb je goed nagedacht over het avontuur waar jij je met je gezin in begeeft?
Ken je de waarheid over het land dat je uitdaagt?
Ben je niet misleid? Laat je je niet leiden door een illusie?
Deze onderneming kan tot je verderf leiden. Daarom raad ik het af.
Ik wil alleen het beste voor jou? -Ik geloof dat de dominee het goed bedoeld.
Denk aan je ouders. Jouw vader is kreupel.
De oudjes doen het goed. Ze redden het wel.
Je bent beïnvloed door de geest van ontevredenheid.
Ik heb al verkocht, dus ik ben vrij man. Mag ik nu gaan?
Ik zal je jouw toestemming tot verhuizen geven.
Ik zal de Heer vragen jullie te zegenen op de reis naar het verre land.
Dat je deze moedige keuze nooit zult betreuren.
Dank u vriendelijk..
Stop, Genoeg ! Genoeg.
Genoeg? Waar heb je het over? Nog iets meer!
Gaan we al snel?
Niemand weet wat ze in Amerika aan hun voeten dragen.
Deze kun je daar vast dragen zonder je te moeten schamen.
Ze waren duur genoeg.
Dat er zo veel mensen tegelijk gaan emigreren. Jonas Petter ook al.
Karl Oskar, ik moet je iets vertellen.
Ik ben het weer. -het. . .
Dat kon niet op een slechter moment zijn. -Wat?!
Ik bedoel . . Dit is niet het juiste moment.
Ik kan niet alleen zwanger worden als het jou uitkomt !
Alsjeblieft, niet zo..
Het is niet alleen mijn schuld! Het is meer jouw schuld !
En nu komt het jou niet uit! -Kristina, hoe kun je zo boos zijn?
Je bent bang dat ik een belemmering ben! -Dat heb ik nooit gezegd.
Ik ben alleen bang dat dit het voor jou zwaarder maakt.
We moeten elkaar nu helpen, Kristina.
Deze laatste avond hier moeten we vrienden blijven.
Ja. . . maar ik voel me niet goed. -Dat weet ik toch....
Je moet niet hard tegen me praten. -Ik zal zacht tegen je spreken.
Rijdt langzaam door de poort.
Goed dat je zo mager bent, anders had ik naast de wagen moeten lopen.
Arvid, als we in Karlshamn zijn, koop ik een Engels lesboek.
Tijdens de reis is genoeg tijd om het te leren. Je kunt het van me lenen.
Dat hoef ik niet. -Je spreekt toch geen Engels?
Nee, nog niet. Maar als ik in Amerika aan wal stap wel.
Dus jij denkt dat je vloeiend Engels spreekt als je aan wal stapt?
Wie heeft je dat verteld? -Danjel.
Maar jij moet de taal zelf leren, want jij hebt de Geest niet.
Kan dat waar zijn? -Denk je dat Danjel liegt?
Als we aan land stappen zal de heilige Geest alle echte gelovigen aanraken..
..en iedereen die in Jezus Christus is herboren, kan Amerikaans spreken.
Heb je het boek Handelingen niet gelezen? -Jawel. . .
Maar over die openbaringen had ik nog niets gehoord.
Zeg, Robert? Ik ben bang voor Amerika.
Waarom? -Misschien zijn ze gemeen tegen immigranten.
Nee, je hoeft niet bang te zijn. Er zijn zo weinig vrouwen in Amerika..
..dat ze behandeld worden als goud en juwelen. Je kunt alles krijgen..
..wat je hartje begeert........
zo dat de wagons er niet afvallen, hebben ze kleine haken. . . . . .
God's vrede!
Daar lag de kerkherder met zijn roede naar de hemel gericht als een kerkkaars.
Ze konden hem zo niet begraven, dus ontboden ze alle priesters in de regio..
..waaronder dominee Stenmark, die voor hem las..
..maar hij werd niet slap. De duivel wilde zijn lichaam niet verlaten.
Uiteindelijk vroegen ze de oude meid Magda om hulp..
..ze ging de kamer waar hij lag binnen en bleef de hele nacht..
..en 's-ochtends toen de anderen kwamen was hij klaar om begraven te worden.
Ik vraag me af of we zeeziek worden. - Zo erg is het niet.
Je moet alleen wat spugen. -Net of je zwanger bent, zeker.
Er wordt gezegd dat het zo voelt. -Weet je nog wat ik heb gezegd, Lena?
Heb je vergeten wat ik heb gezegd? -Nee, natuurlijk niet, Danjel.
Mensen die Christus in zich hebben kunnen de zee aan..
..zelfs als ze het niet gewend zijn.
Ik geloof je. Ik ben niet bang.
Wordt jij niet zeeziek zoals iedereen? -Nee, Karl Oskar.
Christus is voor mijn zonden gestorven. -Twijfel je daaraan, Karl Oskar.
Ik heb gehoord dat getrouwde vrouwen er op zee zieker worden dan anderen.
Niet als ze in de heer leven, Jonas Petter.
De meeste vrouwen leven in het vlees. Ze kunnen ook in het echtelijke bed bastaards maken.
Ik dacht dat schurft en cholera erger zijn dan zeeziekte?
Ik heb gehoord, dat. . .
Laten we de Heer danken op deze eerste dag van onze reis.
Dank u Heer, dat u uw hand boven ons hebt gehouden.
Op deze eerste dag van onze reis.
Johan !
Waar is ons verblijf?
Even zien. Jij en jij. Daarheen!
Karl Oskar! -Ik kom er aan.
Hier?
Er is niet genoeg plaats. -Ik wil bij mijn gezin blijven!
Ik begrijp niet wat u zegt.
Ik wil met de kapitein spreken?
Arvid ! Kom hier.
De beesten in de schuur thuis hebben meer ruimte!
Passagiers en lading manifest.
Lekker, die frisse lucht. -Ja.
Ik tel er 16. -Ja, ik ook.
Zullen we er in klimmen? -Ja, laten we dat doen.
Tot hier en niet verder.
We mogen niet verder.
Hoeveel heb jij geteld? -36.
Wat als de zee gaat rijzen. Dan verdrinken we allemaal.
Nee, als de zee gaat rijzen, dan komt het schip mee omhoog.
Spreek Deens. -Met hoeveel zijn jullie?
De hele familie moet niet komen. Een persoon is genoeg.
Die lui fokken voortdurend kinderen. Kom hier!
en neem iets mee om brood in te doen.
Krijgen we geen aardappelen?
En ook geen melk? -We hebben geen geiten aan boord.
Ik wil niet op dit schip blijven. Ik wil naar huis.
We krijgen geen aardappelen. Die hebben ze niet. We krijgen zuurkool.
Ook geen melk? -Nee, hebben ze niet.
Het stinkt daar naar urine. Ik heb een knijper nodig.
Wanneer kunnen we de keuken gebruiken? -Dat duurt vast lang met zoveel mensen.
Karl Oskar, kleine Marta voelt zo heet.
En ze wil niet eten. - Hoe gaat het?
Denk je dat ze het van dat kind daar gekregen heeft?
Nee, ze is alleen verkouden. Dat meisje daar heeft struma.
Moet ze zo dicht bij wonen -Wie?
Die jolige? -Waarom noem je haar ''jolig''?
Omdat ze nooit droevig is.
Als er iemand is die droevig moet zijn, dan zij wel.
Als iemand bloed zou moeten huilen. . . -Laat haar toch.
Genoeg andere dingen om over te denken. Jammer dat je niet bij ons kunt zijn.
Jij houdt toch van schommelen !
We hebben nauwelijks genoeg water voor het eten en we kunnen niet meer vragen.
U kunt water van ons lenen. we gebruiken niet zo veel.
Dank u wel. -Waar gaat u heen als u aankomt?
Dat weten we nog niet, en U?
We hebben een zoon in Minnesota. -Juist, ja.
Is de landbouwgrond daar goed? -Er is alleen landbouwgrond.
Hij heeft 100 hectare land. -Het is een flinke zoon.
Hij schreef dat hij 100 hectare heeft. We hebben een slijpsteen voor hem.
Die zijn erg duur in Amerika. -Juist?
ik ben krom en heb pijn in mijn hart.
In de ochtend gaat het goed maar het start weer als ik twee snuifjes neem.
Het is moeilijk zo. . .
. . .maar beter dan lopen.
Dag 19.
''Beweeg de lippen. Maar maak ze niet rond of tuit ze.''
'De lippen mogen niet getuit zijn,''..
..''vooral als de gewone sj-klank wordt uitgesproken.''
Begrijp je dit? -Ja.
Ik zal het voordoen. Je moet niet zo doen.
Ik tuit mijn lippen ook niet zo als ik Zweeds spreek.
Zeg de sj-klank eens.
Zeeziek.
je moet je lippen niet zo ver naar voren doen.
Zeeziek.
Zeg het nog eens. -Zeeziek.
Zeeziek.
Ja, dat ging prima.
Het kan geen kwaad een beetje Engelse taal te kennen.
Zo maakt je het de heilig geest wat makkelijker als je aan land stapt..
..en dat kan toch geen zonde zijn.
Zeg: ''schijnen, ster, schieten.''
schijnen, ster, schieten.
En je moet er mee door gaan om de juiste positie van de tong te leren.
Steek je tong uit. Laat me eens kijken.
Met zo'n tong zul je geen problemen hebben Engels te leren.
Elin ! Elin, kom hier! Ik heb je hulp nodig.
. .het begon te bloeden, dus hij viel flauw..
..maar ze had een kompres gemaakt om het bloeden te stoppen.
..en ze stopte het bloeden en toen hij wakker werd was het gestopt.
Hij werd er wel wat saai van maar hij bleef haar toegewijd.
Ze bewaarde wat ze had afgesneden en droogde het..
..en ze lieten het mensen zien, bij voorbeeld als ze gasten hadden.
Hij had maar een klein stukje over. Daarom noemden ze Isak van Aronset 'Klein duimpje'
En dat is de volle waarheid, zo waar als ik hier sta.
Jeetje, wat een leven! Geen boer die je naar buiten schopt..
..om de paarden te voeren.
En je krijgt ook nog zoveel te eten dat je het niet op kunt.
Gelukkig dat we mee zijn gegaan.
Ik ga ze vragen hoever we nog moeten varen.
Hoe ver is het nog naar Noord-Amerika?
Net zo ver als van Noord-Amerika naar hier met een verschil van 50 mijl.
Schaapskont! Denk je dat wij boeren stommer zijn dan jij.
Wat is er? Je bent toch niet ziek? -Ik zit onder de luizen!
Kijk niet naar me. Het is walgelijk!
Mijn hele leven heb ik nooit één luis gehad. En dan kom ik hier. . .
Neem het niet zo zwaar op.
Je hebt ze vast van een andere passagier gekregen.
Jij bent het, vuile hoer. Door jou heb ik luizen!
Jouw mannen hebben je luizen over de hele gemeente verspreid.
Ga je nu naar Amerika om daar je luizen ook te verspreiden?
Juist, ik begrijp dat jouw vrouw haar luizen van thuis heeft meegenomen.
Die wilden zeker graag bij zo'n edele vrouw blijven.
Beteugel je vrouw een beetje.
Kristina van Korpamoen, Dit neem ik niet!
Jij beschuldigt mij van de luizen op dit schip! Dat ik voor dat ongedierte heb gezorgd.
Danjel, ze heeft het lichaam van Christus en zijn reine lam verontreinigd.
Ze moet zichzelf verwijten dat ze luizen heeft.
Nu vraag je op je knieën om vergiffenis! -Ik kniel liever voor de duivel zelf!
Hoor je dat, Danjel ! Ze vloekt! -Houdt beiden jullie mond !
Sinds mijn hergeboorte heb ik geen luis gehad. Kijk, geen enkele luis!
Schaam je je nergens voor?! -Jij hebt mij beschuldigd!
Iedereen die wil mag het controleren!
Neem je in acht! Val niet voor de verleiding van de hoogmoed!
Gebruik je lichaam niet om zinnelijke lusten van de mannen wakker te maken.
Ik moet mij vrijspreken ! Inga-Lena zal mijn getuige zijn.
Kom en kijk, Inga-Lena.
Nu heb je het voor elkaar. -Ik blijf er bij dat ze een hoer is.
Je moet zulke dingen niet over Ulrika zeggen.
Nou, Inga-Lena. Heb je luizen gevonden? -Nee.
Nog geen luizeneitje? -Nee.
Onschuldig. Hoor je dat! Kristina op je knieën . . .
Nooit! Ik spring liever in de oceaan ! -Op je knieën, zei ik !
Ik wil je niet meer op dit schip zien! Teef! Hoer!
Danjel, kijk!
Ik ook. . .Ik heb. . .
Dit dier is ook een schepping van God.
Het is gezonden als beproeving voor ons, zodat we sterker kunnen worden.
Nu weten we dat het echt slecht gaat in Zweden. Zelfs de luizen emigreren.
Lieve Inga-Lena. . . Lieve vrouw!
Lieve vrouw, ben je zeeziek?
Mijn lieve, zachte Danjel. Het spijt me! -Heb je je geloof verloren?
Heb je naar de vijand geluisterd?
We zinken !
Het is maar een storm. Stil maar.
Voel je dan niet dat we zinken ! -Dat komt door de zeeziekte.
Karl Oskar, Ik kan geen lucht krijgen.
Je hebt net zoveel lucht als ik. Stil maar!
In het donker kan ik niet zien waar ik kan overgeven.
Ik heb eens een kat verdronken. Die heeft geleden voor ze stierf.
Denk je dat ik vergeven wordt? -Waar heb je het over?
Ik hoor de kat daar beneden janken! -Je verbeeldt je het maar.
O God, Ik ben een ontrouwe dienaar geweest.
Laat me er uit!
Vooruit, Robert. Je kunt hier toch niet zo liggen.
Het kan niet goed zijn dat je daar helemaal alleen ligt, Karl Oskar.
Wil je niet wat eten? -Nee.
Heb je de kinderen wat te eten gegeven? -Genoeg om te overleven.
Gelukkig dat ze gezond zijn. -Dat wordt jij ook zodra het weer rustiger wordt.
Wil je niet een lepel Prinsens-druppels? -Nee, nee..
Verbeeld ik het me, of. . .?
Het kleine meisje is gestorven. Niet door zeeziekte maar door struma.
Ik moet je iets vertellen. -Wat?
Ik zal nooit een voet op Amerikaanse bodem zetten.
Maar Kristina?!
Ja, Karl Oskar. Ik weet het al sinds we aan boord gingen.
Ik kom hier niet levend uit.
Wat zijn dat voor gedachten! Je gaat niet dood aan zeeziekte.
We zullen in Amerika aan land gaan. Jij en ik samen.
Kunnen jullie niet even wachten! Alstublieft?
Hij ligt er 's-ochtends vaak zo bij.
Je moet hem hard en lang schudden voor hij wakker wordt.
Zijn hart stopt soms even, maar dan begint het weer.
Deze man is zo dood als een pier. Ik heb vaker doden gezien.
Kunt u niet even wachten? Een uurtje maar.
Tot hij begint te stinken? -Maar heel even!
Wees eens aardig. Jullie mogen hem niet meenemen !
Ik moet hier nu zijn!
Waarom wonen we niet in een huis, mamma? -In Amerika gaan we in een huis wonen.
Sla dit om.
Je brengt een zwakke vrouw mee naar Amerika.
Marta ! Kom hier, Marta. -Kom hier bij mamma.
Ze is zo kieskeurig geworden. Wat is er, Inga-Lena?
Ik ben zo duizelig.
Ik voel me niet goed.
Ik had pas bloed in mijn ontlasting. Ik denk dat het scheurbuik is.
Je moet in bed liggen en Danjel je klusjes laten doen.
He mag het niet weten. Hij heeft al genoeg zorgen.
Is hij ook ziek? -Nee, het zijn de geloofszaken.
Hij loopt te lijden. -Hij kan beste een beetje helpen.
Je moet niets vertellen, maar. . .
Danjel heeft bekend dat hij de zwaarste zonde gepleegd heeft die er is.
Hij dacht dat hij vrij van zonden was.
Maar toen werd hij zeeziek en daarna is hij een andere man geworden.
Hij zegt dat er maar een rechtvaardig mens rondloopt hier - Ulrike!
Ze is vrij gebleven van de zeeziekte en van de luizenplaag.
Hij zegt dat God dit schip om haar beschermd heeft.
Zeg niets aan Danjel, en beloof me dat je hem niet verteld dat ik ziek ben!
O God, Kristina ! Wat is er met je gebeurd?
Ik ben zo moe, Karl Oskar. Ik kan niet meer .
Heb je veel pijn? -Ik ben alleen zo moe.
Dat komt door al het bloed dat je hebt verloren.
We moeten het stoppen. Lig stil!
Ik wil niet dat Mamma nog bloedt. -Ik maak de kapitein wakker.
Nee, nee. . . Laat me niet alleen, Karl Oskar!
Mijn vrouw bloedt dood. Kan de kapitein iets doen?
Verwissel het kompres op haar voorhoofd elk uur.
Karl Oskar? -Ja.
Zorg goed voor de kinderen, wil je? -Ja, natuurlijk.
Dat is goed. Vanaf nu ben je vader en moeder voor ze.
Praat niet zo raar, Kristina.
Wil je helemaal niets? -Nee, niets.
Wil je een suikerklontje? Ik heb ze voor je bewaard.
Je ben een goede man, Karl Oskar. Ik heb geen kracht om te kauwen.
Zeg Kristina. Kristina !
I wil. . .
I wil. . .je vergeving vragen.
Wat moet ik je vergeven?
Dat ik deze reis wilde maken.
Ik wilde het ook. -Maar ik heb er op aangedrongen.
Je wilde dat we het allemaal beter kregen.
Je moet niet droevig zijn, Karl Oskar.
Dus je vergeeft me? Kristina?
Ik heb je niets te vergeven. Onthoudt dat.
Dat is goed om te horen. .
Ik vind je aardig.
Altijd al.
We zijn de beste vrienden. -Ja, dat zijn we.
We zijn zeker de beste vrienden...
Ik ga een beetje slapen. -Ja, doe dat.
Slaap maar. Je hebt het nodig. -Maar heel even.
Natuurlijk moet je slapen, maar. . .
Als je maar niet. .
Pappa ! Mamma bloedt niet meer.
Ze is dood. -Nee, ze leeft.
Ik denk dat ze het nu wel haalt.
Ze is net overleden. -Zie je het dan niet?
Inga-Lena is een uur geleden overleden.
Ze heeft me nooit verteld dat ze zo zwak was. Ze heeft nooit geklaagd.
Uit stof zijt gij geboren en tot stof zult gij wederkeren.
Jesus Christ zal u doen ontwaken op de dag des oordeels.
Hoor Gods engelen zingen.
De Heer zei tegen jou net als tegen Mozes:
''je zult er niet aankomen.''
Jij, mijn liefste, zult het nieuwe land ook niet zien.
Jij hebt voor ons de andere oever bereikt.
Maar toen ik mij naar de andere oever wilde begeven, zei je:
''waar jij gaat, ga ik ook.''
''Waar jij bent, ben ik ook.''
''waar jij sterft zal ook ik sterven,''..
..''en daar zal ik worden begraven.''
Zullen we er met midzomer zijn? -Ja, dat denk ik wel.
Dan zullen we precies 10 weken op zee zijn geweest.
Zullen we in het Engelse boek lezen? -Ja. laten we dat doen.
Wat moet je ook al weer zeggen als je werk zoekt?
Wat kun je? Ik ben gewend aan boerenwerk''
Nu wil ik de mijne oefenen? -''Ik ben de nieuwe dienstmeid'
''Ik ben de nieuwe dienstmeid''
''was je handen voor het eten.''
''was je''. . . -Verdorie!
''was je handen voor je het eten aanraakt.''
befor-e! -befor-e.
Waarom zouden ze denken dat alle dienstmeiden in Amerika vuile handen hebben?
Ik weet het niet.
Misschien omdat alles zo mooi en schoon is in de nieuwe wereld..
..dus moeten ze het wel vragen aan degenen die uit de smerige oude komen.
Ga je dat allemaal weggooien? Ik kan ze aan wal wassen en verstellen.
De aanblik van deze kleren zal een kwelling voor ons zijn.
Ik wil me niet schamen voor de Amerikanen.
Als ze deze vodden zien vragen ze zich af wie we zijn.
Robert! Robert! Ze zien Amerika !
Hou je goed vast.
Nu is het jouw beurt.
Stap aan land! Hopla!
Grote jongen om zelf aan land te gaan.
Wat doen we met de bepakking? -Als tolk ben ik de baas.
Hou er even een oogje op. Ik ga wat geld wisselen bij de kapitein?
Ik hoor dat Landberg met ons mee komt.
Er staat iets over Californië.
Het gaat over een schip naar Californië.
Stop daar mee!
De Fin zegt dat één op de tien mensen hier een dief is.
Hij zegt ook dat één van de vijf vrouwen een hoer is.
Hé jongen, wil je een hond kopen?
Dat is een mooi horloge. Hij loopt weg.
Doet je oor weer pijn? -Nee, het suist alleen maar.
Arvid ! -Hij stinkt naar de drank.
Nee. Kom, Arvid.
Geef me een dollar!
Slaap je, Kristina?
Hij beweegt.
Het komt wel goed met hem.
Doe je ogen dicht en ruik.
Dat kan niet!
Nu kun je zoveel eten als je aan kunt.
We hebben genoeg.
Heb je ooit zo'n mooie appel gezien?
Ik heb hem gratis gekregen.
Zo, laten we eens kijken.
Voor jou, en voor jou.
Ik denk dat Amerika een goeie plek is. We zullen geen spijt hebben.
Wacht hier, ik ga onze plaatsen zoeken.
Robert! Arvid ! We gaan hierheen.
Wacht hier, Kristina. Ik ga ze halen.
De trein vertrekt. Houdt je vast!
Landberg, kunnen we de deuren open doen?
Ze zijn op slot. Ze doen ze open als we stoppen.
Drie vingers van de linker hand gerukt. Zo sterk is een stoommachine.
Wat als de stoom hier komt? -Dat denk ik niet, maar. . .
Een vreemde uitvinding. Thuis hebben maar weinig mensen zoveel comfort.
Verzamelt niemand de stront zodat de grond gemest kan worden?
Weet je nog dat je beloofd hebt dat we bij elkaar blijven.
Ik vergeet het niet. Wat er ook gebeurt. We blijven bij elkaar.
Hoeveel kost dat? -25 cent.
Het helpt tegen cholera, diarree, haaruitval en andere dingen.
Ruikt smerig. -Helpt het tegen pijn?
Dat geld ziet er mooi uit met alle sterren van de nachthemel.
Ze vertegenwoordigen de 13 staten.
Er staat iets boven aan, onder de vrouw.
Er staat ''in god we trust''. dat betekent ''We vertrouwen op God''.
Wat zegt hij? Heb je dat gehoord? Een geloofsbelijdenis op hun geld!
We zijn aangekomen in een godvrezend land.
We moeten de Heer danken dat we hier konden komen.
Moet je niet wat eten? -We hebben niets meer te eten.
Als brood goed genoeg is? -Dank je !
Als er geen vertraging is zijn we morgenochtend in Buffalo.
Ze lijken wel op de adel thuis.
Je zei toch dat de mensen hier niet zijn verdeeld in adel en gewoon volk.
Ik zei alleen dat ze geen verschillende standen kennen.
Sommigen doen het goed en anderen...
Er zijn twee verschillende soorten mensen in Amerika.
Zij die hier lang genoeg gewoond hebben om rijk te worden..
..en de emigranten die daar nog geen tijd voor gehad hebben.
Denk je eens in dat ze op zee varen zonder dat ze het moeten.
Nu weet ik de waarheid en je hebt wat te verantwoorden.
Je hebt ons misleid. -Waar beschuldig je me van?
Je zei dat we maar 250 mijl moesten reizen. -Dat heeft de kapitein van de Charlotta gezegd.
Onze tolk zegt dat we 1500 mijl moeten en hij liegt niet.
Maar jij liegt, leugenbeest!
We zeilen over de ene oceaan na de andere omdat we jou vertrouwen.
Beschuldig je mij. . .? Jij ouwe . .
Zeg maar, het hele woord, Zeg het! Jij ouwe loeder!
Rustig nu ! Jullie hebben beiden gelijk.
Amerikaans mijlen zijn korter dan Zweedse.
Erg aan zes Amerikaanse mijlen is één Zweedse.
Als er anderen zijn die vinden dat ik ze misleid heb, kom dan nu naar voren.
Stil nu maar. -Nee, ik wil de waarheid weten.
Ik heb jullie niet gevraagd mee te gaan naar Minnesota.
Ik heb niet gevraagd jullie leider te zijn. Jullie kunnen je vestigen waar je wilt.
Goed, schudt elkaar nu de hand. -Heb je niet gehoord hoe hij me noemde!
Je noemde mij een leugenaar. -Schudt elkaar de hand.
Schudt elkaar de hand. -Ulrika !
Je weet dat we je vertrouwen. We zijn je allemaal veel dank verschuldigd.
Ik kan die 'Jolige' niet meer uitstaan.
Ze hoort bij Danjel's familie en ze kan met kinderen omgaan.
Ik vind haar aardiger nu we aangekomen zijn.
Danjel zegt dat haar onrecht is aangedaan. Dat ze verkocht is toen ze nog klein was.
Ze is woest omdat ze al tijden geen man heeft gehad.
Ze moet een afgesneden stok nemen.
Iedereen aan boord !
Is kleine Marta niet bij jou?
Nee. Is ze niet aan boord van het schip? -Nee.
Weet je het zeker? Ik dacht dat ze bij jou was.
Het kind is nog aan wal!
Marta ! Marta ! -Karl Oskar!
Wat is er gebeurd? -Is Marta daar?
Nee, ik heb haar niet gezien.
Marta ! Kleine-Marta !
Marta !
Kleine-Marta !
Heb je mijn dochter gezien? Ze is zo klein, alstublieft!
Marta !
Kleine-Marta !
Ze is hier niet. Marta !
Je hebt haar laten gaan. Ze is in het meer gevallen!
Waar is ze?! Marta ! -De boot vertrekt.
We kunnen haar niet alleen laten. -En de andere kinderen dan!
Wacht, goede mensen! Kleine-Marta. . . Kleine Marta is weg!
Schiet op, mevrouw! -We moeten haar zoeken!
Wacht! Wacht!
Haast je!
Haal die plank op.
Ze was op het strand met de schelpen aan het spelen.
Ze had zo'n plezier. Ze wilde maar niet meekomen.
Hoe zei je dat de ziekte heette? -Cholera.
Ze heeft het weer.
Kon je niets anders krijgen? Geen brood of zo?
We moeten voorzichtig zijn met scheepseten. Die kan voor de ziekte zorgen.
Stop het weg waar niemand het kan zien, Robert.
We moeten melk kopen!
Heer . . u heeft gezegd dat ik geen andere goden mag aanbidden dan u.
Maar ik aanbad mijn dochter. En nu heeft u mijn schat van me afgenomen.
Ik dank u mijn Heer en redder.
Met respect meneer, Hoe komt ik bij Taylor's Falls?
-Ik begrijp je niet goed.
Hoe komt ik bij Taylor's Falls?
Dus u gaat naar Taylor's Falls? Dat is nog ongeveer 3 dagen lopen.
In dit weer zou ik niet gaan lopen.
Ik zou in elk geval eerst droog worden voor ik vertrek.
Wat zei hij? Wat zei hij? -Hij zei iets over het weer.
Wat heb je hem gevraagd? -De weg naar Taylor's falls.
En wat zei hij? -Hij zei iets over het weer.
Ik vraag wel iemand anders.
Stond het net zo in het boek als je vroeg?
''kan ik je helpen?'' -Nee, ga lekker zitten en ontspan je.
Alles is nat.
Ik heb nog nooit een man gezien die zo handig is in het huishouden.
Nee, het is de aardigste man die ik ooit heb ontmoet.
Je zou denken dat hij een priester is.
-''Meneer Andres Mansson''. . . - Anders Månsson, ja.
''Taylor's falls postkantoor.'' - Kent hij Anders Månsson?
Taylor's falls postkantoor. Taylor's falls. . . dat is dichtbij.
Dichtbij. Het is.. niet ver.
Ik denk dat het dichtbij is.
Het is erg dichtbij. . . Ik zou willen . .
''Hoe ver is het hier vandaan?''
Twee dagen.
Misschien drie met de kinderen.
Drie dagen en jullie moeten lopen.
Zeg Robert? Als we er zijn blijf ik niet bij Danjel.
Wat ga je dan doen? -Een plek zoeken bij een Amerikaanse heer.
Ik blijf niet bij Karl Oskar. -Wat ga je dan doen?
In ieder geval geen boerenknecht. Ik wil naar het westen, naar Californië.
Californië? Wat is daar?
Je moet beloven dat je het aan niemand vertelt.
Ik beloof het.
Heb ik je pijn gedaan? -Nee, het is mijn oor.
Het komt zo nu en dan. -Suist het nog zo als eerder?
Suist het? Kun je het horen?
Probeer het maar.
Kun je het horen? -Ja.
Heer, wij danken u voor ons dagelijks brood.
..en voor het nieuwe land dat zijn poorten voor ons heeft geopend..
..en we zijn hier gekomen om in vrede te leven..
..maar we zouden zijn als pasgeboren lammeren..
..als u ons niet had beschermd en geleid, o Heer.
O, eeuwig durende, wiens hand..
zich uitstrekt naar generatie op generatie, naar land op land..
..en de wereld beschermd tegen het kwaad.
In de morgen gaan de bloemen open..
maar ze sterven voor het einde van de dag.
..en haar rijke buit..
zijn de mensen op deze aarde.
Hier woont vast niemand? Het is een schuur.
Kun je het hem uitleggen?
We willen melk kopen.
Heb je geen manieren, jongen? Leg dat geweer weg !
Wat doe je met dat geweer in de schuur? -Mijn moeder?
U komt onverwacht.
Ik dacht dat we het nooit zouden halen.
Waar is vader? Is hij dood?
Hij is dood als alle anderen op de bodem van de zee.
Zie hier onze ijzeren pot. Een van de poten is weg.
En u hebt uw oude ketel. oh, ja.
Maar kom binnen, kom binnen. Iedereen uit Zweden.
Dank je. Het was een lange reis. Goed dat we je hebben gevonden.
Waarom leef je in de schuur? -Dit is mijn huis, moeder.
Dit hier?
Maar, Anders, je schreef.. Hou je je oude moeder voor de gek?
Laat ons je boerderij zien!
Kom nu binnen.
Moeder?
Moeder!
Een mooi bos daar.
En we kunnen daar een weg maken.
Er is hier ook 60 cm toplaag.
De zon van onze Heer heeft nog nooit een mooiere plek beschenen
En het moeilijker nog beter bouwland te vinden in zijn schepping.
Het is een muskietennest. Met moerassige oevers, daar en . .
Je bent nooit tevreden, Karl Oskar. -We hebben ver genoeg gelopen.
We blijven hier. Er is genoeg ruimte voor ons drieën.
Maar verderop kan het nog beter zijn. -We moeten God danken voor wat we hier hebben.
Als je hier niet tevreden mee bent, dan ben je kieskeurig.
Bij het andere meer zei je dat het verderop nog beter was.
Bij Ki-Chi-Saga? -Ja, precies.
Ik weet het niet. Er zijn niet veel die zo ver zijn gegaan.
Ik heb al meer dan 1000 mijl afgelegd, één mijl meer om te kijken gaat ook nog wel.
Ki-Chi-Saga. . .
Zo, nu kunnen ze zien dat dit land geclaimd is.
Het gras is altijd groener aan de andere kant van de heuvels.
Karl Oskar Nilsson Zweeds.
NL Ondertitels: ITS goso email: itstitles@gmail.com
Zie ook het 2E deel: NYBYGARNA !